Hongarije heeft een aantal beroemdheden voorgebracht op verschillende gebieden:

Nobelprijswinnaars

Hongarije heeft meer dan 15 nobelprijswinnaars. De bekendste zijn:

Milton Friedman (Economie, 1976)

Econoom Milton Friedman

Econoom Milton Friedman

Milton Friedman won de Nobelprijs voor de economie in 1976. Hij werd op 31 juli 1912 geboren in New York uit Hongaarse ouders.

Friedman was een van de bekendste monetaristen en een sterk gelover in de kracht van de vrije markt. Milton Friedman overleed op 16 november 2006.

 

Elie Wiesel (Vrede, 1986)

Schrijver vredesactivist Elie Wiesel

Schrijver en vredesactivist Elie Wiesel

Elie Wiesel won de Nobelprijs voor de vrede in 1986. Hij werd geboren in 1928 in Sighet (dat nu in Transsylvanië, Roemenië, ligt) als zoon van orthodoxe Hongaarse Joden.

Tijdens de oorlog verbleef hij in Auschwitz. Hij heeft meer dan 40 boeken geschreven en kreeg in 1985 de Congressional Gold Medal of Achievement van de Amerikaanse senaat.

 

Imre Kertész (Literatuur, 2002)

Schrijver Imre Kertész

Schrijver Imre Kertész

Imre Kertész won de Nobelprijs voor de literatuur in 2002. Hij was daarmee de eerste Hongaar die de Nobelprijs voor de literatuur won.

Imre Kertész werd geboren in Boedapest in 1929 en verbleef tijdens de oorlog in Auschwitz. Hij won de Nobelprijs voor zijn roman Onbepaald door het Lot uit 1975.

 

Hongaarse musici

De Hongaarse muziek is bij velen bekend, maar het is niet altijd duidelijk dat de componist van Hongaarse afkomst is. We noemen de bekendste:

Béla Bartók

Componist Béla Bartók

Componist Béla Bartók

Béla Bartók was een klassiek componist uit de 19e eeuw. Hij werd in 1881 geboren in Nagy Szent Miklós

Bartók heeft samen met Zoltán Kodály de volksmuziek uit de Donaulanden een plaats in de muziekgeschiedenis gegeven.

 

Zoltán Kodály

Koorcomponist Zoltán Kodály

Koorcomponist Zoltán Kodály

Zoltán Kodály werd in 1882 geboren in Kecskemét waar nu een muziekacademie is vernoemd naar hem. Kodály is een van de meest geliefde koorcomponisten uit de vorige eeuw.

In Boedapest is halverwege de Andrássy út een plein naar hem vernoemd: Kodály körönd.

Ferenc Liszt

Muziekvirtuoos Ferenc Liszt

Muziekvirtuoos Ferenc Liszt

Ferenc Liszt, beter bekend als Franz List werd in 1811 geboren in Doborján uit een Duits adellijk geslacht. Zijn vader was rentmeester bij de Eszterhazy’s.

Liszt gaf in 1819 zijn eerste pianoconcert en kreeg van Hongaarse edelen een beurs om te gaan studeren bij Czerny, een leerling van Beethoven.

Hij overlijdt in 1886 kort na een opvoering van Tristan in de armen van Cosima. In Boedapest kunt u de Liszt Ferenc Muziekacademie bezoeken.

Paul Simon

Zanger Paul Simon

Zanger Paul Simon

Paul Simon was zanger en componist van Simon & Garfunkel en scoorde megahits als Mrs. Robinson, Homeward Bound en The Sound of Silence.

Zijn ouders waren Hongaarse Joden en zijn vader trad op in Amerikaanse TV shows. Paul Simon won in 1987 een Grammy voor het album Graceland en zong mee op de wereldhit We are the World.

 

Mariska Veres

Mariska Veres Shocking Blue

Mariska Veres was de zangeres van Shocking Blue

Mariska Veres was de zangeres van Shocking Blue. De band werd wereldberoemd met het nummer Venus. Zij was de dochter van de Hongaarse violist en orkestleider Lajos Veres.

Mariska Veres overleed in 2006 in Den Haag.

 

Mark Knopfler

Mark Knopfler Dire Straits

Mark Knopfler, de voorman van Dire Straits

Mark Knopfler is de zanger, gitarist en componist van Dire Straits, de Engelse band die hits scoorde als Money for Nothing, Private Investigations en Calling Elvis.

Zijn vader was een Joodse Hongaar die trouwde met een Engelse. De familie is Hongarije uit gevlucht tijdens het facsisme en ging in Schotland wonen.

 

Zagar

Hongaarse technoband Zagar

De Hongaarse technoband Zagar

Zagar is een Hongaarse technoband. Een aantal van hun nummers is gebruikt in de Amerikaanse hitserie CSI.

 

 

 

Hongaarse schrijvers

De Hongaarse literatuur had het moeilijk tijdens het communisme. De laatste jaren staan Hongaarse schrijvers weer volop in de belangstelling. We noemen er een paar:

Péter Eszterházy

Graaf Péter Eszterházy Galanta

Graaf Péter Eszterházy van Galanta

Schrijver graaf Péter Eszterházy van Galanta stamt uit het roemruchte Hongaarse geslacht der Eszterházy’s. Het behoorde vanaf 1300 tot de Hongaarse grootgrondbezitters.

Péter Eszterházy kreeg in 2004 de Vredesprijs van de Duitse boekhandel.

 

György Konrád

György Konrád Hongaarse schrijver

György Konrád is een van de meest beroemde Hongaarse schrijvers

Schrijver György Konrád werd in 1933 in Debrecen geboren als zoon van een Joodse ijzerhandelaar. Hij is een van de bekendste Hongaarse schrijvers.

Hij heeft verschillende prijzen gewonnen waaronder de Goethe Medaille in 2000.

 

 

 

Sándor Márai

Sándor Marái Gloed

Sándor Marái is de schrijver van Gloed

Sándor Márai was de belangrijkste Hongaarse schrijver in het westen. Hij werd geboren in Kassa (het huidige Kosice in Slowakije).

Vereenzaamd en vergeten pleegde hij in 1989 zelfmoord, vlak voor de val van de Berlijnse muur en de herontdekking van zijn boeken. Vooral Gloed is in Nederland een van zijn populairste boeken.

Sándor Petöfi

Sándor Petöfi Hongaarse volksheld

Sándor Petöfi, een vroeg gestorven Hongaarse volksheld

Sándor Petöfi is zonder twijfel de beroemdste Hongaarse dichter. Hij veranderde zijn Servische achternaam Petrovics in het Hongaarse Petöfi.

Hij verloor het leven in 1849 op 26-jarige leeftijd tijdens een veldslag tegen de Russen in Segesvár (Sighiora, Roemenië). Een van de belangrijkste bruggen in Boedapest is naar hem vernoemd: Petöfi Híd.

 

József Pulitzer

József Pulitzer Pulitzer prijs

József Pulitzer stelde de Pulitzer prijs in

József Pulitzer werd in 1847 geboren vlakbij de Roemeense grens. Hij emigreerde in 1864 naar Amerika. Hij werd krantenmagnaat en lid van het parlement van Missouri.

Pulitzer maakte van de New York World de grootste krant van Amerika en maakte zich hard voor de oprichting van het Vrijheidsbeeld.

Pulitzer bood de universiteit van Columbia geld voor de oprichting van de eerste school voor de journalistiek. Deze universiteit financiert tot de dag van vandaag de Pulitzer prijs, de meest gewilde onderscheiding voor journalisten.

Hongaarse filmsterren

Zoals elk land heeft ook Hongarije een paar bekende filmsterren. En er zitten onverwachte namen tussen. Kijk maar:

Tony Curtis

Acteur Tony Curtis

Tony Curtis met Marilyn Monroe

Tony Curtis werd als Bernard Schwartz geboren in de Bronx. Zijn vader en moeder waren Hongaarse emigranten.

Tony Curtis speelde onder andere in Some Like it Hot met Marilyn Monroe en Operation Petticoat met Cary Grant. Samen met Roger Moore vormde hij het illustere duo The Persuaders.

 

Frank Darabont

Frank Darabont regisseur

Frank Darabont is de man die de mooiste Stephen King verfilmingen maakt

De ouders van Frank Darabont vluchtten tijdens de revolutie van 1956 naar Parijs. Zes jaar later verhuisden ze naar Amerika.

Frank Darabont is scenarioschrijver en regisseur. Bekende films/scenario’s waar hij aan meewerkte zijn: Saving Private Ryan van Steven Spielberg, Minority Report met Tom Cruise, The Green Mile naar een verhaal van Stephen King, The Shawshank Redemption, eveneens van King en Collateral, opnieuw met Cruise.

Frank Darabont kreeg tot nu toe 7 oscarnominaties.

William Fox

William Fox Hongaarse filmtycoon

William Fox, Hongaarse filmtycoon

William Fox verhuisde in 1879, 9 maanden na zijn geboorte, vanuit zijn geboorteplaats Tulchva in Hongarije naar Manhattan. Fox ging op 11-jarige leeftijd van school en richtte in 1904 zijn eerste filmbedrijf op.

William Fox verwierf het patent op de Movietone sound in de jaren ’20 en bedacht de wereldwijde nieuwsgaring, zoals die vandaag verzorgd wordt door CNN en BBC World.

Fox was de oprichter van Fox Film, dat in 1935 fuseerde met 20th Century Pictures. William Fox had meer dan 100 films geproduceerd bij zijn dood in 1952.

Zsa Zsa Gábor

Actrice Zsa Zsa Gábor

Zsa Zsa Gábor met een van haar echtgenoten

Zsa Zsa (Sári) Gábor werd tussen 1916 en 1919 geboren in Boedapest als dochter van de Hongaarse majoor Vilmos Gábor. Zij verhuisde in Wereldoorlog II met haar moeder naar Amerika.

Ze is 9 keer getrouwd geweest, onder meer met Conrad Hilton, de oprichter van de Hilton hotels. Haar beroemdste uitspraak: ‘I’m a marvelous housekeeper. Everytime I divorce a man, I keep his house’.

Peter Lorre

Acteur Peter Lorre

Peter Lorre in een karakteristieke filmpose

Peter Lorre werd in 1904 geboren als László Löwenstein in Rózsahegy (Ruzomberok, Slowakije). Hij werd na zijn vertolking als seriemoordenaar in de film M – ein Stadt sucht einen Mörder door Charlie Chaplin ‘de grootste acteur aller tijden genoemd’.

Peter Lorre werd de personificatie van moordenaars in de film. Hij stierf in 1964 aan een hartaanval.

Paul Newman

Acteur Paul Newman

Acteur Paul Newman overleed in 2008

Paul Newman werd in Amerika geboren in 1925. Zijn moeder was Hongaarse en zijn grootvader van vaders kant ook.

Paul Newman kreeg 9 oscarnominaties, waaronder 1 voor The Color of Money waarin hij acteerde met Tom Cruise. Een andere bekende film van Newman is Butch Cassidy and the Sundance Kid. Hij speelde hierin samen met Robert Redford.

Paul Newman wordt ook wel ‘De man met de beroemdste blauwe ogen uit de filmgeschiedenis’ genoemd.

Johnny Weissmüller

Johnny Weissmüller Tarzan

Johnny Weissmüller als Tarzan

Johnny Weissmüller werd in 1904 geboren als Péter János Weissmüller in Szabadfalu. De familie verhuisde naar Amerika toen hij 3 jaar oud was.

Johnny Weissmüller werd op de Olympische Spelen van 1924 in Parijs en 1928 in Amsterdam legendarisch. Hij won 3 gouden en een bronzen plak in Parijs (100 m vrij, 400 m vrij, 4 x 200 m vrij, waterpolo) en 2 gouden plakken in Amsterdam (100 m vrij en 4 x 200 m vrij).

Tussen 1932 en 1948 speelde Weissmüller de rol van Tarzan in 12 films. De eerste 6 met Maureen O’Sullivan als Jane. Johnny Weissmüller overleed in 1984 in Acapulco.

Rachel Weisz

Oscarwinnares Rachel Weisz

Oscarwinnares Rachel Weisz

Rachel Weisz werd in Londen geboren in 1971 als dochter van een Oostenrijkse moeder en Hongaarse vader.

Ze beleefde haar grote doorbraak als Egyptologe in de film The Mummy in 1999. In 2006 won ze een oscar voor haar rol in The Constant Gardener.

Rachel Weisz is vanaf 2005 het gezicht van Revlon. Rachel Weisz is getrouwd met Daniel ‘James Bond’ Craig.

Hongaarse sporters

Hongarije heeft vele goede sporters voortgebracht in verschillende disciplines. De meest bekende zijn waarschijnlijk Ferenc Puskás, Balász Dzsudszák, Kristina Egerszégi en László Cseh.

Krisztina Egerszégi

Zwemster Krisztina Egerszégi

Zwemfenomeen Krisztina Egerszégi

Krisztina Egerszégi werd geboren in 1974 in Boedapest. Zij won tussen 1988 en 1996 5 maal een gouden medaille op de Olympische Spelen op de rugslag.

In 2001 kreeg ze van het Internationaal Olympisch Comité de Olympische Orde van Verdienste als erkenning van haar fantastische zwemloopbaan. Ze bevindt zich daarmee in gezelschap van Jesse Owens, Indira Ghandi, Steffi Graf en Nelson Mandela.

Krisztina Egerszégi is getrouwd en woont met man en kinderen in Boedapest.

Judit Polgár

Schaakster Judit Polgár

Judit Polgár in actie

Judit Polgár (Boedapest, 1976) is al jaren de beste vrouwelijke schaakster ter wereld. Zij voldeed op 15-jarige leeftijd aan de eis voor (mannelijke) Grootmeesters en werd hiermee de jongste Grootmeester ooit.

Zij heeft onder meer Gary Kasparov en Veselin Topalov verslagen op het schaakbord.

Ferenc Puskás

Voetballer Ferenc Puskás

Ferenc Puskás, de galopperende majoor

Ferenc Puskás was van 1949 tot 1954 de Messi van het Europese voetbal. De Hongaren wonnen in die tijd 40 van de 41 wedstrijden en de gouden medaille op de Olympische Spelen van 1952.

Tot ieders ontzetting verloor Hongarije de finale van het WK voetbal in 1954 met 3 – 2 van West-Duitsland. Door de chaos van de revolutie in 1956 werd het team uit elkaar gerukt.

Ferenc Puskás overleed in 2006 op 79-jarige leeftijd. De grootste voetbaltempel van Boedapest is naar hem vernoemd.

Balász Dzsudszák

Voetballer Balász Dzsudszák

Balász Dzsudszák is de vliegende linksbuiten van Hongarije

Balász Dzsudszák begon zijn voetballoopbaan in Debrecen bij Debreceni VSC. Deze ploeg werd mede door Dzudszák in 2005, 2006 en 2007 kampioen van Hongarije.

Balász Dzsudszák heeft vanaf 2007 enkele jaren voor PSV gespeeld en is de hoop van Hongarije op een nieuwe generatie gouden voetballers.

László Cseh

Zwemmer László Cseh

László Cseh op de vlinderslag

László Cseh is een van de beste zwemmers ter wereld. Hij heeft alleen de pech een generatiegenoot te zijn van het fenomeen Michael Phelps.

László Cseh veroverde op de Olympische Spelen van 2008 in Peking 3 zilveren medailles: op de 200 vlinder, de 200 wissel en de 400 wissel.[/vc_column_text][/vc_column][/vc_row]