Verdrag van Trianon
Het Verdrag van Trianon is een verdrag tussen Hongarije en de overwinnaars van de Eerste Wereldoorlog.
Sluiting van het Verdrag van Trianon
Kaart van Groot-Hongarije
Het Verdrag van Trianon werd op 4 juni 1920 gesloten, maar pas op 26 juli 1921 van kracht na ratificatie door Frankrijk.
Het Verdrag van Trianon liep vertraging op omdat de geallieerden de regeringen van Hongarije niet erkenden.
Pas eind november 1919 nodigden de geallieerden de regering van Hongarije uit om de vredesvoorwaarden in ontvangst te nemen.
Ze werden op 15 januari 1920 aan de Hongaren overhandigd. De graaf kreeg het vriendelijke en dringende verzoek binnen 15 dagen te reageren.
Palais Grand Trianon
Het Vedrag van Trianon is een nationaal trauma in Hongarije
Het Verdrag van Trianon is vernoemd naar Palais Grand Trianon. In dit paleis in Versailles werd het verdrag getekend.
Hongarije eiste handhaving van de bestaande grenzen. Hongarije wilde in verband daarmee een volksraadpleging in de gebieden die moesten worden afgestaan. De geallieerden verwierpen deze eis in mei 1920.
Hongarije, onder leiding van graaf Albert Apponyi, ging op 21 mei 1920 met het Verdrag van Trianon akkoord. Hongarije verloor 232.804 van de 325.411 km² grondgebied (71,5%).
Daarnaast raakte Hongarije 13 miljoen van de bijna 21 miljoen inwoners kwijt, onder wie drie miljoen Hongaren. Ze ondertekenden het verdrag dan ook onder protest op 4 juni in Trianon.
Gebieden die Hongarije in Trianon afstond
Overal in Hongarije vindt u grote en kleine monumenten over Het Verdrag van Trianon
Hongarije moest in Trianon Zevenburgen (Transsylvanië, Roemenië), de oostelijke helft van het Banaat (Roemenië) en ook de gebieden bij de steden Satu Mare (Szatmárnémeti) en Oradea Mare (Nagyvárad, of Grosswardein) aan Roemenië afstaan.
Het nieuwe land Tsjecho-Slowakije kreeg Opper-Hongarije. Dit Opper-Hongarije bestond uit het grootste deel van het latere Slowakije met Pressburg (Bratislava), en Karpato-Oekraïne.
Het Koninkrijk der Serviërs, Kroaten en Slovenen, ook ontstaan na 1918, nam bezit van de Vojvodina. Dit was de westelijke helft van het Banaat, Kroatië (zonder Dalmatië) en een paar kleine gebieden ten noorden daarvan.
Oostenrijk kreeg het Burgenland, op de stad Ödenburg (Sopron) na.
Hongaren als minderheid na Trianon
Het grootste deel van de gebieden die Hongarije moest afstaan werd bewoond door minderheden. De Slowaken, Roemenen en Zuid-Slaven zagen hun nationalistische ideeën werkelijkheid worden.
Het Verdrag van Trianon negeerde de etnische opbouw van Midden-Europa. Dit ondanks de beloftes van de Amerikaanse president Woodrow Wilson in zijn "Veertien Punten Plan".
De diepere gedachte achter het opdelen van Hongarije was vooral de ontmanteling van het Midden-Europese, Duits-Oostenrijkse machtsblok.
Willekeurige etnische grenzen
Een gedicht over het verdriet van Hongarije over Het Verdrag van Trianon
Ook de etnische grenzen waren totaal willekeurig. De grenswijzingen van Trianon en het feit dat Hongarije niets in te brengen had bij Trianon, leidden ertoe dat van de ene op de andere dag 3,3 miljoen Hongaren in het buitenland woonden.
Dit was vooral in Transsylvanië, de Vojvodina en langs de zuidgrens van Tsjecho-Slowakije.
Resultaten van het Verdrag van Trianon
Het Verdrag van Trianon zorgde voor een schokgolf in Hongarije. Families werden keihard van elkaar gescheiden en het verdrag zorgde voor economische problemen.
Hongarije raakte in één dag zijn grondstoffen, middelen en afzetmarkt kwijt.
De prima functionerende spoorwegen gingen plat omdat de nieuwe grenzen systematisch de verbindingslijnen tussen de grote steden doorsneden. Reizen kon alleen nog via Boedapest, waardoor de kosten van transport dramatisch stegen. Verder verloor Hongarije Fiume (Rijeka in Kroatië); dit was de enige zeehaven.
Daarbovenop steeg de werkloosheid alarmerend: de soldaten werden ontslagen, de economie stortte in en honderdduizenden Hongaren vluchten uit de nieuwe thuislanden naar Hongarije.
De hoge kosten van de schadeloosstelling die Hongarije aan de geallieerden moest betalen, bracht het land bijna aan de bedelstaf.
Andere bepalingen in Trianon
De "Turul" raakte zijn nest kwijt na Het Verdrag van Trianon
Het Verdrag van Trianon bevatte bepalingen over de verdeling van de vooroorlogse schulden (Hongarije kreeg 50% van de schulden) en het spoorwegmateriaal en de scheepvaart op de Donau.
Verder waren er clausules, zoals in het Verdrag van Versailles, over een Volkenbond, bewapening (maximaal 35.000 beroepsmilitairen), het uitleveren van oorlogsmisdadigers en de exclusieve schuld van Hongarije en bondgenoten aan het ontketenen van de Wereldoorlog.
Daarnaast kreeg Hongarije herstelbetalingen opgelegd. Hongarije mocht, net als Oostenrijk, lenen op voorwaarde dat het jaarlijks 10 miljoen goudkronen betaalde.
Daarna moest Hongarije tussen 1943 en 1966 jaarlijks 13,5 miljoen goudkronen betalen. Roemenië eiste 31,1 miljard goudlei: 8,6 miljard meer dan de gehele Roemeense begroting vóór de Wereldoorlog!
Trianon als Trauma
Het Verdrag van Trianon is nog altijd een nationaal trauma in Hongarije. Het werd, en wordt, uiterst onrechtvaardig gevonden.
Tussen beide Wereldoorlogen in zag niemand in Hongarije de nieuwe grenzen als definitief en probeerde iedereen Hongarije te herenigen.
Engeland en Frankrijk waren tegen. Berlijn, Wenen en Rome (de belangrijkste handelspartners van Hongarije) zagen voordelen.
Hierdoor stond Hongarije welwillend tegenover Hitler-Duitsland, met de verwachting op die manier de verloren gebieden terug te krijgen.
Herroeping van Trianon
Het lukte Hongarije het Verdrag van Trianon deels ongedaan te maken in twee uitspraken van het internationale hof van Wenen (1938 en 1940), opgelegd door Italië en Duitsland.
Tsjecho-Slowakije kreeg opdracht de aftocht te blazen uit Karpato-Oekraïne, waar een Hongaarse meerderheid woonde. Hongarije kon dit in 1939 zonder geweld innemen.
In 1940 ging het hof akkoord met de aansluiting van het noordelijke deel van Zevenburgen (Transsylvanië) bij Hongarije. In beide teruggevorderde gebieden hebben de Hongaren wraak genomen en zijn duizenden Roemenen en Serviërs omgebracht of verdreven.
De Vrede van Parijs
Bij de Vrede van Parijs in 1947 werd de vrede gesloten tussen enkele asmogendheden en de geallieerden. De geallieerden dwongen de grenzen van Trianon opnieuw af.
Het gevolg was nieuwe wreedheden tegen Hongaren buiten de grenzen van Groot-Hongarije.
